۱۳اکتبر ۲۰۲۵- انجمن آمریکایی غدد درون ‌ریز بالینی(AACE)  بیانیه اجماعی سال ۲۰۲۵ خود را منتشر کرده و رویکردی تحول ‌آفرین برای مدیریت اضافه وزن در بزرگسالان معرفی نموده است. این به‌ روزرسانی که در مجله Endocrine Practice منتشر شده است، فراتر از مراقبت ‌های سنتی مبتنی بر وزن حرکت می ‌کند. راهنمای جدید، چاقی را به‌ عنوان یک بیماری پیچیده، مزمن، نوروآندوکرین، پیشرونده و یا عود کننده تعریف کرده و آن را تحت عنوان بیماری مزمن مبتنی بر چاقی(Adiposity-Based Chronic Disease  یا ABCD) طبقه‌ بندی می ‌کند و مدل مراقبتی مبتنی بر عوارض را ترویج می‌ دهد.

نکات برجسته ی این مقاله:

1.    از شاخص توده بدنی(BMI)  تا مرحله ‌بندی مبتنی بر عوارض

چارچوب جدید AACE طبقه‌ بندی مبتنی برBMI  را با یک سیستم مرحله ‌بندی بالینی جایگزین کرده است که بر شدت عوارض و بیماری‌ های مرتبط با چاقی (ORCD) تمرکز دارد:

·  مرحله ۱ (چاقی پیش ‌بالینی): بدونORCD  شناخته ‌شده، اما در معرض خطر؛ هدف درمان، پیشگیری از شروع بیماری است.

·  مرحله ۲ (خفیف تا متوسط) :وجود یک یا چند ORCD خفیف تا متوسط*.

·  مرحله ۳ (شدید): وجود یک یا چندORCD  شدید* یا چندگانه.

اگرچه BMI همچنان ابزار غربالگری مفیدی است، اما تشخیص اکنون نیازمند ارزیابی همزمان شاخص‌های آنتروپومتریک(مانند BMI، دور کمر، نسبت دور کمر به قد) و شدت بالینی عوارض است. این مرحله ‌بندی امکان تطبیق شدت درمان با سطح خطر سلامت فرد را فراهم می‌ کند، نه صرفاً تمرکز بر وزن.

2.    بیماری مزمن مبتنی بر چاقی(ABCD)

ABCD  به‌ عنوان یک بیماری مزمن، پیشرونده و ناهمگن تعریف می ‌شود که ناشی از اختلال در کنترل نوروآندوکرین تعادل انرژی است. این اختلال منجر به تجمع بیش از حد یا غیر طبیعی چربی می ‌شود که خود موجب بروز عوارض پایین‌ دستی می ‌گردد. این عوارض می‌ توانند کیفیت زندگی را کاهش داده، میزان بیماری ‌زایی را افزایش داده و خطر مرگ را بالا ببرند.

3.    الگوی درمانی جدید

دستورالعمل‌ های ۲۰۲۵ سلسله‌ مراتبی از درمان ‌های دارویی را معرفی می‌ کنند، با تأکید بر داروهای نسل دوم چاقی که در کارآزمایی‌ های بالینی کاهش وزن ≥۱۵ درصد را نشان داده ‌اند؛ سطحی که می ‌تواند بسیاری از عوارض را پیشگیری یا معکوس کند. برای نخستین بار، داروها بر اساس اثربخشی اثبات ‌شده در شرایط خاص اولویت ‌بندی می‌ شوند و مراقبت از چاقی را دقیق‌ تر و شخصی ‌تر می‌ سازند.

4.    اولویت‌ های دارویی بر اساس اندیکاسیون بالینی:

·  پیشگیری ازMACE (رویدادهای قلبی‌عروقی شدید): سماگلوتاید تنها دارویی است که کاهشMACE  را در بیماران بدون دیابت نشان داده است؛ تیرزپاتاید در حال بررسی است.

·  دیابت نوع ۲: تیرزپاتاید و سماگلوتاید به ‌دلیل اثربخشی در کاهش وزن و کنترل قند خون، خط اول درمان هستند.

·  استئاتوهپاتیت مرتبط با اختلال متابولیک (MASH): هر دو دارو موجب بهبود بافت‌شناسی و فیبروز کبد می ‌شوند.

·  نارسایی قلبی با کسر جهشی حفظ ‌شده(HFpEF): تیرزپاتاید علائم، عملکرد جسمی و پیامدهای نارسایی قلبی را بهبود می ‌دهد؛ سماگلوتاید علائم و عملکرد جسمی را بهبود می‌ بخشد.

·  بیماری مزمن کلیه(CKD): سماگلوتاید برای بیماران دیابتی نوع ۲ ترجیح داده می‌ شود، زیرا کاهش سرعت افت نرخ فیلتراسیون گلومرولی را نشان داده است.

·  آپنه انسدادی خواب(OSA): تیرزپاتاید(تأییدFDA در دسامبر ۲۰۲۴) و فنتِرمین/توپیرامات ترجیح داده می ‌شوند.

داروهای نسل اول مانند فنتِرمین/توپیرامات و لیراگلوتاید همچنان گزینه ‌های مناسبی هستند، به‌ ویژه در مراحل اولیهABCD  یا در مواردی که داروهای جدید به‌ دلیل هزینه در دسترس نیستند.

5.    نقش جراحی

جراحی متابولیک و باریاتریک همچنان نقش مهمی در درمان چاقی شدید ایفا می‌ کند. برای بیماران باشاخص توده ی بدنی مساوی یا بیش از۴۰کیلوگرم بر مترمربع یا ≥۳۵کیلوگرم بر مترمربع همراه با عوارض توصیه می ‌شود. همچنین ممکن است برای افراد با BMI بین ۳۰ تا ۳۴.۹ کیلوگرم بر مترمربع در صورت وجود بیماری شدید قلبی-متابولیکی در نظر گرفته شود. رایج‌ ترین روش ‌های توصیه‌ شده شامل اسلیو گاسترکتومی و بای ‌پس معده Roux-en-Y هستند.

6.    مراقبت جامع و دلسوزانه

AACE  بر مراقبت فرد محور، بدون قضاوت، و توجه به انگ اجتماعی مرتبط با وزن، سلامت روان و عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت تأکید دارد.
ارائه ‌دهندگان باید سوگیری درونی نسبت به وزن (IWB) را ارزیابی کنند، که می‌ تواند بر سلامت روان و پایبندی به درمان تأثیر بگذارد. غربالگری افسردگی، اضطراب و اختلالات خوردن توصیه می ‌شود. همچنین باید عوامل اجتماعی و فرهنگی برای تنظیم مؤثر مراقبت ارزیابی شوند.

7.    سبک زندگی: پایه موفقیت بلندمدت

اگرچه داروها و جراحی نقش مهمی دارند، مداخلات سبک زندگی همچنان پایه مدیریت ABCD هستند:

·  تغذیه: رژیم ‌های غذایی با پروتئین بالا و مواد مغذی متراکم (≥۱.۲گرم پروتئین به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز) برای حفظ توده عضلانی در طول کاهش وزن توصیه می‌ شوند. محدود کردن غذاهای فوق‌ فرآوری ‌شده و پرکالری ضروری است.

·  فعالیت بدنی: ترکیبی از تمرینات هوازی و مقاومتی توصیه می ‌شود، با هدف ۱۵۰–۳۰۰دقیقه فعالیت بدنی در هفته برای حفظ وزن.

·  خواب و غربالگری OSA: خواب نامناسب تعادل انرژی و سلامت متابولیک را مختل می ‌کند. افراد پرخطر باید برایOSA (آپنه ی انسدادی خواب) غربالگری شوند و آموزش بهداشت خواب دریافت کنند.

8.    مدیریت و پایش بلندمدت

از آنجایی که ABCD یک بیماری مادام‌ العمر است، نیازمند مدیریت مستمر است. دستورالعمل ‌ها خواستار پیگیری منظم برای پایش سازگاری متابولیک، پیشگیری از بازگشت وزن و تنظیم درمان ‌ها بر اساس پاسخ بیمار و بهبود عوارض هستند. پایش مداوم نشانگرهای بالینی مانند هموگلوبین A1c، فشار خون و چربی‌ های خون ضروری است.

بیانیه اجماعی AACE در سال ۲۰۲۵ نمایانگر یک تغییر اساسی در مراقبت از چاقی است. با بازتعریف چاقی به ‌عنوان بیماری مزمن مبتنی بر چربی (ABCD) و تأکید بر رویکردی مبتنی بر عوارض، فرد محور و بلندمدت، این راهنما از مدل‌ های قدیمی مبتنی بر وزن فاصله گرفته است. هدف صرفاً کاهش وزن نیست، بلکه بهبود پیامدهای سلامت، کاهش بار بیماری و ارتقاء کیفیت زندگی از طریق مراقبت مبتنی بر شواهد و محوریت بیمار است.

*درجه شدت ORCD بر اساس قضاوت بالینی تعیین می ‌شود و شامل یافته‌ های معاینه فیزیکی، آزمایش‌های آزمایشگاهی و/یا روش‌های تشخیصی دیگر، و همچنین علائم فردی هر عارضه است.

منبع:

https://medicaldialogues.in/medicine/guidelines/aace-releases-adiposity-based-chronic-disease-abcd-2025-guidelines-top-highlights-from-consensus-statement-156808